Na wstępie zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 941 Kodeksu cywilnego rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament. Jeżeli testator chce przyznać określonym osobom poszczególne składniki majątkowe, które staną się ich własnością już z chwilą śmierci testatora, powinien sporządzić testament w formie aktu notarialnego, w którym ustanowi zapis windykacyjny.
Ustanawiając zapis windykacyjny testator postanawia, że oznaczona osoba albo osoby nabywa (nabywają) przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (art. 9811 i następne Kodeksu cywilnego). Testator może więc zdecydować np. kto po jego śmierci stanie się właścicielem domu, kto samochodu, a kto udziałów w spółce.
Należy jednak pamiętać, że przedmiotem zapisu windykacyjnego może być wyłącznie :
- rzecz oznaczona co do tożsamości, np. mieszkanie, działka gruntu, pojazd, urządzenie,
- zbywalne prawo majątkowe, np. prawa autorskie majątkowe, udziały lub akcje w spółce (chyba że ograniczono lub wyłączono wstąpienie spadkobierców do spółki),
- przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne;
- ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności;
- ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej.